على اكبر دهخدا
1298
امثال و حكم ( فارسى )
رجوع به : از عقب دشمن گريخته . . . ، شود . گر فراقت نكشد جان بوصالت بدهم . . . تو گرو بردى اگر جفت و اگر طاق آيد . ) سعدى . رجوع به : گر بيائى دهمت جان . . . ، شود . گر فرشته بزند راه تو شيطان تو اوست . . . ديو ديوان تو با ديو بزندان نشود . . . ) سنائى . گر كرمت هست درم گو مباش حاتم طائى بكرم گشت فاش . . . ) خواجو . گر كس جفا كند بغوض در وفا بكوش يعنى كه جور هم ز كسى رايگان مخواه . رجوع به : كم مباش از درخت سايهفكن . . . ، شود . گر كسى بار كشد بار نگارى بارى . رجوع به : اگر خاك هم بسر ميكنى . . . ، شود . گر كسى بىعدل و فضل و بذل مهتر گرددى مهترى كردن بغايت سهل و آسان باشدى . اديب صابر . گر كسى خاك مرده باز كند نشناسد توانگر درويش . تصحيف شعر ذيل سعدى است : باللّه از خاك مرده باز كنند * نشناسى توانگر از درويش . نظير : اگر دو كلهء پوسيده بركشى ز دو گور * سر امير كه داند ز كلهء گراى . سلطان محمود . گر كسى را اهل بينى بازگوى ورنه درج نطق را مسمار كن . عطار . گر كسى عيب تو كند بشنو وانچه عيب است جملگى بدرو . سنائى . گر كسى ملتمسى مىطلبد هم ز كرام ابر ميخواست كه باران برد از بحر محيط * گفتمش آب خود اى ابر مبر پيش لئام با وجود كفش از ابر عطا ميطلبى ؟ . . . ) سلمان ساوجى . رجوع به : اگر خاك هم بسر ميكنى . . . ، شود . گر كسى همدم ددان باشد به كه همصحبت بدان باشد . مكتبى . رجوع به : آلو چو بآلو نگردد . . . ، شود . گر كند مطرب بسى هانهان و هونهون در سرود چون سخن نبود همه بىمعنى و ابتر بود ( مطربى ميگفت با ( خسرو ) كه اى گنج سخن * علم موسيقى ز علم شعر نيكوتر بود ز آنكه آن علمى است كز دقت نيايد در قلم * ليك اين علمى است كاندر كاغذ و دفتر بود